Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) 

Realizacja coraz bardziej ambitnych celów klimatycznych wynikających z porozumienia paryskiego wymaga od polskich przedsiębiorców dostosowania się do wielu uwarunkowań prawnych. Jedną z propozycji Unii Europejskiej (UE) jest Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM). Ma on na celu ograniczenie emisji dwutlenku węgla poprzez nałożenie opłaty za emisję CO2 (tzw. podatek węglowy) na produkty wysokoemisyjne wprowadzane na rynek UE. 

CBAM wszedł w życie w dniu 1 października 2023 r., a pierwszy okres sprawozdawczy dla importerów zakończy się w dniu 31 stycznia 2024 r. 

W pierwszej kolejności wymóg zostanie nałożony na wybrane towary z sektorów o odpowiedniej nomenklaturze CN: 

  • Cement; 
  • Energia elektryczna; 
  • Nawozy; 
  • Żelazo i stal; 
  • Aluminium; 
  • Chemikalia. 

Cement Energia elektryczna Nawozy Żelazo i stal Aluminium Chemikalia
CN 2507 00 80 Wybrane produkty z działu CN 2523 CN 2716 00 00 CN 2808 00 00
CN 2814
CN 2834 21 00
CN 3102
CN 3105
wybrane produkty z działu CN 72 i 73 Wybrane produkty z działu CN 76 CN 2804 10 000


Importerzy będą musieli nabyć uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych (GHG) w mechanizmie CBAM odpowiadające każdej tonie emisji CO
2 zawartej w importowanych towarach po cenie odzwierciedlającej ceny w systemie EU ETS. 

Wśród wymogów nakładanych na importerów jest spełnienie szeregu obowiązków formalnych, do których można zaliczyć: uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM, przygotowanie deklaracji CBAM za poprzedni rok kalendarzowy, obliczenie emisji bezpośrednich i pośrednich importowanego towaru oraz rozliczenie emisji. 

W okresie przejściowym, czyli od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2024 r., każdy podmiot importujący towary objęty zakresem CBAM lub ich przedstawiciele pośredni (jeśli reprezentowany importer nie ma siedziby w UE) zobowiązani są do kwartalnego składania sprawozdania CBAM do Komisji Europejskiej. Sprawozdanie składane jest miesiąc po zakończeniu każdego kwartału. Pierwsze należy złożyć do 31 stycznia 2024 r. 

W okresie przejściowym emisje wbudowane w towary będą mogły być ustalane przy użyciu jednej z trzech metod raportowania: 

  • system handlu uprawnieniami do emisji CO2 stosowany w państwie, w którym zlokalizowana jest instalacja; 
  • obowiązkowy system monitorowania emisji w państwie, w którym znajduje się instalacja; 
  • system monitorowania emisji w danej instalacji stosowany przez jej operatora, na który może składać się weryfikacja emisji przez akredytowanego weryfikatora. 

W okresie od 31 grudnia 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. rejestrowani będą upoważnieni zgłaszający CBAM (importerzy z siedzibą w UE, przedstawiciele pośredni). 

Pełne wdrożenie od 1 stycznia 2026 r. 

  • Obowiązek składania corocznej deklaracji CBAM do 31 maja każdego roku za rok poprzedni. Pierwsza deklaracja musi zostać złożona do 31 maja 2027 r. 
  • Obowiązek ustalania i weryfikacji emisji wbudowanych w importowane towary.  
  • Obowiązek zakupu i umarzania certyfikatów CBAM. Prawo zakupu certyfikatów będą mieć Upoważnieni Zgłaszający CBAM. Zakup będzie się odbywał za pośrednictwem platformy elektronicznej. Cena certyfikatów będzie ustalana w powiązaniu z ceną uprawnień EU ETS. 

Importerzy, którzy nie zakupią i umorzą certyfikaty CBAM odpowiadające ich emisji lub zafałszują dane mogą zostać obciążeni karą. Wysokość kary może wynosić 3-5-krotność wartości brakujących uprawnień w przypadku importu towaru bez posiadania statusu zgłaszającego CBAM. 

Kara jest nakładana, jeśli: 

  • zgłaszający nie podjął niezbędnych kroków w celu wywiązania się z obowiązku złożenia CBAM; 
  • zgłaszający nie podjął niezbędnych kroków w celu skorygowania raportu CBAM i dopełnienia wszelkich obowiązków. 

W okresie przejściowym wysokość kary za każdą tonę niezgłoszonych emisji CO2 będzie wynosić od 10 do 50 euro (możliwe są jednak wyższe kary). 

Greeners oferuje wsparcie w zakresie: rejestracji podmiotu, analizy danych podlegających raportowaniu CBAM, obliczeniu wartości domyślnych CO2 (emisje bezpośrednie i pośrednie) według obowiązujących metod wynikających z przepisów prawnych, przygotowania raportów kwartalnych i deklaracji rocznych. 

Ostatnie wpisy

Greeners partnerem dziesiątej edycji Sustainable Economy Summit
Aktualności

Greeners jest partnerem dziesiątej edycji Sustainable Economy Summit. Wydarzenie odbędzie się w dniach 20–21 maja w Sheraton Grand w Warszawie. Maximilian Piekut, General Manager Greeners, zaprezentuje studium przypadku: „Jak sprawić, aby dekarbonizacja była korzystna dla firmy?” i weźmie udział w panelu dyskusyjnym o zielonej energii.

Czy biogaz może uratować polską gospodarkę?
Transformacja

Wraz z globalnym wzrostem świadomości ekologicznej i coraz większą presją na redukcję emisji gazów cieplarnianych, poszukiwanie alternatywnych, bardziej zrównoważonych źródeł energii staje się priorytetem dla wielu krajów. Polska, jako jeden z liderów w produkcji i zużyciu węgla, stoi przed wyzwaniem zrównoważonej transformacji energetycznej. W tym kontekście biogaz i jego pochodne, jako potencjalne elementy strategii energetycznej, wzbudzają coraz większe zainteresowanie.

Norma ISO 50001 – Klucz do efektywności energetycznej
Efektywność

System Świadectw Efektywności Energetycznej (ŚEE) przygotowano w ramach obowiązku nałożonego na państwa członkowskie przez Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2012/27/UE (aktualnie przekształcona Dyrektywa 2023/1791). Obowiązek ten wprowadza system zobowiązujący do zwiększenia efektywności energetycznej, w taki sposób, aby dystrybutorzy energii danego kraju co roku oszczędzali co najmniej 1,5% rocznego wolumenu sprzedaży odbiorcom końcowym. Państwa członkowskie otrzymały dowolność w opracowaniu i wprowadzeniu omawianego systemu.

Transformacja energetyczna w Twojej firmie

Wdrażamy rozwiązania z zakresu zrównoważonego rozwoju w sposób, który przynosi naszym Klientom wymierne korzyści.