Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej – nowe wymagania dla przedsiębiorców
We wrześniu 2023 r. Parlament oraz Rada UE przyjęły dyrektywę (2023/1791) w sprawie efektywności energetycznej aktualizującą rozporządzenie UE 2023/955. Jest to kolejny krok mający na celu realizacje unijnych założeń pakietu „Gotowi na 55” (ang. Fit for 55). Dyrektywa nakłada na kraje członkowskie obowiązek uzyskania oszczędności energii finalnej do 2030 r. Szczególną uwagę zwraca się na rolę efektywności energetycznej w całym procesie dążenia do redukcji energii końcowej.
Systemy zarządzania energią
Państwa członkowskie zostały zobowiązane do nadzoru przedsiębiorstw, których średnie roczne zużycie wszystkich nośników energii w ciągu ostatnich 3 lat przekroczyło 85 TJ (85 000 GJ lub 23 611 MWh). Przedsiębiorstwa te mają za zadanie wdrożyć system zarządzania energią. Dyrektywa nakazuje, aby wspomniane systemy były certyfikowane przez niezależny organ zgodnie z międzynarodową normą ISO PN-EN 50001. Spółki powinny dysponować systemem zarządzania energią najpóźniej do dnia 11 października 2027 r.
Audyt energetyczny
Przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie wszystkich nośników energii z ostatnich 3 lat jest większe niż 10 TJ (10 000 GJ lub 2 778 MWh) oraz nie wdrożyły systemu zarządzania energią, mają zostać poddane obowiązkowemu audytowi energetycznemu. Poprzednia Dyrektywa 2012/27/UE stosowała podobną zasadę, ale bez kryterium zużycia energii. Spółka posiadająca status dużego przedsiębiorcy miała obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego co najmniej raz na 4 lata. W polskim stanie prawnym reguluje to ustawa o efektywności energetycznej (Dz. U. 2016 poz. 831 z późn. zm.), która nałożyła wspomniany obowiązek na dużych przedsiębiorców. Można zatem założyć, że spółki, których średnie miesięczne zużycie wszystkich nośników energii z ostatnich 3 lat przekroczyło 231,5 MWh (lub 833,4 GJ) również będą musiały przeprowadzić audyt energetyczny prowadzonej działalności gospodarczej.
Minimalne wymagania dotyczące audytów energetycznych
W Załączniku VI do Dyrektywy wskazano minimalne wymagania jakie powinien spełniać audyt energetyczny oraz system zarządzania energią.
Przeprowadzane audyty powinny w szczególności opierać się o aktualne, mierzalne i możliwe do zidentyfikowania dane operacyjne dotyczące zużycia energii. Wśród pozostałych wymogów wskazano na:
- przeprowadzenie skrupulatnego przeglądu profilu zużycia energii danego budynku lub zespołu budynków, działalności lub instalacji przemysłowej bądź handlowej lub usługi prywatnej, w tym również w transporcie;
- określenie środków w zakresie efektywności energetycznej mające na celu zmniejszenie zużycia energii oraz potencjału opłacalnego wykorzystania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz poinformowanie o wynikach;
- przygotowanie analizy ekonomicznej (o ile to możliwe) zgodnie z metodą kosztowego cyklu życia (LCCA);
- proporcjonalność i reprezentatywność opracowywanego dokumentu, tak, aby pomógł on określić rzetelny obraz ogólnej charakterystyki energetycznej wraz z wiarygodnym wyznaczeniem istotnych możliwości poprawy efektywności energetycznej.
Istotne jest także, aby raport z audytu energetycznego zawierał szczegółowe i potwierdzone obliczenia dotyczących proponowanych działań, w szczególności w zakresie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii.
Co więcej
Państwa członkowskie mają zapewnić, aby plany działania oraz wskaźniki wdrożenia zaleceń wynikających z przeprowadzonych audytów energetycznych budynków były publikowane w sprawozdaniach rocznych spółek oraz zostały podane do wiadomości publicznej (przy przestrzeganiu przepisów prawa unijnego i krajowego).
Przedsiębiorstwa powinny być też zachęcane przez organy publiczne do udostępnienia w sprawozdaniu rocznym ilości zużytej energii oraz wody w skali roku.
Przedsiębiorstwa realizujące umowę o poprawę efektywności energetycznej oraz posiadające system zarządzania środowiskowego certyfikowany przez niezależny podmiot są zwolnienie z opisanych obowiązków, jeśli w ramach systemu znajduje się audyt energetyczny.
Przyjęcie nowej dyrektywy wprowadza nowe znaczące zmiany w funkcjonowaniu nie tylko państw członkowskich, ale także spółek stanowiących budulec niemal wszystkich gałęzi gospodarki. Zmiany zobowiązują do wykonania audytu energetycznego nie tylko dużych przedsiębiorców, których zgodnie z danymi GUS jest w Polsce ok. 3 800, ale również mniejszych spółek których roczna konsumpcja nośników energii przekracza 2 778 MWh. Stanowi to nowe wyzwanie dla wspominanych przedsiębiorców, jak i firm zajmujących się doradztwem energetycznym. Kluczowe jest odpowiednie przygotowanie się do wymagań wyznaczonych dla audytów energetycznych. Doświadczenie i wiedza ekspertów są istotna przy realizacji zadań postawionych przedsiębiorcom. Dlatego podmioty, które wcześniej nie przygotowywały audytu energetycznego własnej działalność powinny odpowiednio wcześniej skontaktować się ze specjalistami. Pozwoli to na znacznie lepsze zrozumienie znaczenia realizacji wymaganego zadania.
14 lutego, 2024
Ostatnie wpisy
Dlaczego audyt energetyczny może okazać się istotny dla transakcji w sektorze M&A?
Kwestie środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym coraz częściej odgrywają dużą rolę przy fuzjach i przejęciach (M&A – Mergers & Acquisitions) innego przedsiębiorstwa. W ramach tych procesów warto skorzystać z możliwości audytu energetycznego. Aktualnie inwestorzy chcą uniknąć sytuacji, w których np. przejmowana spółka wykazała wysoki ślad węglowy lub wymaga inwestycji redukujących zużycie energii. W każdej sytuacji gdzie środki finansowane inwestowane są w podmiot gospodarczy, warto posiadać szerokie spojrzenie na jego sytuację nie tylko ekonomiczną. W zależności od rodzaju transakcji przeprowadzanej w ramach przejęcia lub fuzji często w trakcie całego procesu mogą występować sytuacje generujące niepewność lub wpływające negatywnie na nasze zdolności negocjacyjne.
FEnIKS 2021–2027 – Działanie 1.1. Efektywność energetyczna
Pierwszy nabór w ramach programu „Poprawa efektywności energetycznej (wraz z instalacją OZE) w dużych i średnich przedsiębiorstwach” będzie dedykowany wyłącznie dla średnich przedsiębiorstw. W kolejnych naborach będą mogły brać udział także duże podmioty. Skierowanie pierwszego naboru wyłącznie do średnich przedsiębiorstw jest częścią strategii wspierania tego segmentu rynku w przejściu na bardziej zrównoważone praktyki energetyczne.
Implementacja dyrektywy CSRD
Ministerstwo Finansów opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, aby zaimplementować do krajowego porządku prawnego tzw. dyrektywę CSRD oraz dyrektywę delegowaną.
Transformacja energetyczna w Twojej firmie
Wdrażamy rozwiązania z zakresu zrównoważonego rozwoju w sposób, który przynosi naszym Klientom wymierne korzyści.